:: वाहिद - जमा || Singular-Plural || एकवचन-बहुवचन ::
वाहिद / Singular / एकवचन
|
जमा / तसनिया / Plural / बहुवचन
|
|
1
|
अंदलीब (बुलबुल Nightingale)
|
: अनादिल, बुलबुलें
|
2
|
अक़ीदा (श्रद्धा, विश्वास)
|
: अक़ायद
|
3
|
अक़ील (बुद्धिमान, अक्लमंद)
|
: उक़ला (बुद्धिमान लोग)
|
4
|
अज़ीज़ (अपना, प्रिय)
|
: अज़ीज़हा
|
5
|
अदब (आचरण)
|
: आदाब
|
6
|
अदात (औज़ार, यंत्र)
|
: अदवात
|
7
|
अन्सर (तत्व Element)
|
: अनासिर
|
8
|
अमर, अम्र (विषय)
|
: उमूर
|
9
|
अमीर (धनी)
|
: उमरा
|
10
|
अर्ज़ (निवेदन, आवेदन)
|
: अरायज़
|
11
|
आज़ा (शरीर का अंग या जोड़)
|
: उज़ू
|
12
|
आफ़त (विपत्ति)
|
: आफ़ात
|
13
|
आम (साधारण, सामान्य व्यक्ति)
|
: आवाम
|
14
|
आरिफ़ (ज्ञानी)
|
: उरफ़ा (संत, ज्ञानी लोग)
|
15
|
आलिम (विद्वान)
|
: उलमा
|
16
|
आशिक़
|
: उश्शाक़
|
17
|
इब्न (बेटे) (सन्धि,सहमति, घटना, संयोग, अवसर)
|
: अब्ना
|
18
|
इल्म (विद्या)
|
: उलूम
|
19
|
इस्तलाह, इस्तिलाह (1. लक्षणार्थ 2. परिभाषा )
|
: इस्तलाहत, इस्तिलाहत
|
20
|
इस्तसना, इस्तस्ना, इस्तिस्ना (अपवाद)
|
: इस्तसनियात
|
21
|
उज़्र (1. आपत्ति विरोध 2. इंकार 3. बहाना 4. माफ़ी)
|
: उज्रात
|
22
|
उम्र (आयु)
|
: उमूरात
|
23
|
क़दम (चरण)
|
: अक़दाम
|
24
|
करम (दया, रहम)
|
: अक्राम
|
25
|
करामत (ख़ूबी)
|
: करामात
|
26
|
करीम (कृपालु, दयालु)
|
: किराम
|
27
|
कलमा (वाक्य)
|
: कलमात
|
28
|
किताब (पुस्तक)
|
: क़ुतुब
|
29
|
क़िस्म (प्रकार, भेद,, भाँती, तरह, ढंग, तर्ज)
|
: अक़साम, किस्में, किस्मों
|
30
|
क़ौम (1. राष्ट्र 2. मज़हब)
|
: अक़वाम
|
31
|
क़ौल (वादा, वचन, कथन)
|
: अक़वाल
|
32
|
ख़बर (समाचार)
|
: अख़बार, ख़बरें
|
33
|
ख़याल
|
: ख़यालात
|
34
|
ख़ादिम (सेवक Servant, Attendant,
Helper)
|
: ख़ुद्दाम
|
35
|
ख़िदमत (सेवा)
|
: ख़िदमात
|
36
|
ग़ज़ल
|
: ग़ज़लियात, ग़ज़लें
|
37
|
ग़रज (मतलब, ज़रुरत, उद्देश्य)
|
: अग़राज
|
38
|
ग़रीब (निर्धन, दरिद्र)
|
: ग़ुरबा
|
39
|
गल़त, गल़ती (अशुद्धि, त्रुटि)
|
: अगल़ात (अशुद्धियाँ, त्रुटियाँ), ग़लतियां, ग़लतियों
|
40
|
गै़र (अजनबी, प्रतिद्वन्दी, शत्रु)
|
: अगियार, अग्यार, ग़यूर
|
41
|
जज़्ब (भावना)
|
: जज़्बात
|
42
|
ज़न (स्त्री, औरत, जोरू, बीवी)
|
: ज़नान
|
43
|
जबल (पर्वत, पहाड़)
|
: जिबाल
|
44
|
जमा (संग्रह, इकट्ठा, जोड़)
|
: कमा-उल-जमा
|
45
|
ज़र्बत, ज़र्ब, ज़रब (चोट)
|
: ज़र्बात (चोंटे)
|
46
|
ज़िक्र (चर्चा, प्रसंग)
|
: अज़कार
|
47
|
जिस्म (शरीर)
|
: अजसाम
|
48
|
ज़ुल्मत (अँधेरा, अंधकार)
|
: जुल्मात
|
49
|
जौहर (रत्न, मणि)
|
: जवाहार, जवाहर, जवाहिर
|
50
|
तअतील, तातील (छुट्टी, अवकाश)
|
: तअतीलात तातीलात (छुट्टियां)
|
51
|
तअय्युन (तैनात, या मुक़र्रर Appointment, Posting)
|
: तअय्युनात
|
52
|
तक़दीर (भाग्य)
|
: तक़ादीर
|
53
|
तजरबा, तजरुबा, तजुर्बा
|
: तजरबात, तजरुबात, तजुर्बात, तजुर्बे
|
54
|
तहक़ीक़ (ख़ोज, तलाश)
|
: तहक़ीक़ात
|
55
|
तालिब (1. विद्यार्थी, 2. तलब करने वाला, 3. अन्वेषक)
|
: तुलबा, तालिबान
|
56
|
तिफ़्ल (बच्चे, संतति)
|
: अत्त्फ़ाल
|
57
|
तैर (चिड़िया, पक्षी)
|
: तयूर (चिड़ियाँ, पक्षी-समूह)
|
58
|
तोहफ़ा (उपहार Gift)
|
: तहाइफ़
|
59
|
दलील (तर्क Argument)
|
: दलाइल, दलायल, दलीलें
|
60
|
नक़ल (अनुसरण प्रतिलिपि, Copy)
|
: नक़लियात, नुक़ूल
|
61
|
नग़मा (गीत)
|
: नग़मात, नग़में, नग़मों
|
62
|
नज़र (दृष्टि)
|
: अन्ज़ार, नज़रें, नज़रों
|
63
|
नजीब (1. कुलीन Noble 2. सिपाही)
|
: नुजब
|
64
|
नज़ीर (मिसाल, उदाहरण Example)
|
: नज़ायर
|
65
|
नतीजा (परिणाम, फल)
|
: नताइज, नताईज, नतीजें, नतीजों
|
66
|
नाज़िर (दर्शक, निरीक्षक, दलाल)
|
: नाज़रीन
|
67
|
नुक्ता (बिंदु)
|
: निक़ात
|
68
|
नूर, अनवर (रौशनी)
|
: अनवार
|
69
|
नौअ (प्रकार, भेद, किस्म, kind)
|
: अनवाअ
|
70
|
फक़ीर (भिक्षुक)
|
: फुक़रा
|
71
|
फ़ज़्ल (1. अधिकता, ज़्यादती 2. कृपा, दया, अनुग्रह)
|
: फ़ज़ाइल (अच्छाईयां, खूबियाँ Good Things, Virtues)
|
72
|
फ़तह (जीत, विजय)
|
: फुतूह
|
73
|
फ़रीक़ (1. फ़र्क़ समझने वाला 2. पक्ष Party)
|
: फ़रीक़ैन
|
74
|
फ़र्ज़ (दायित्त्व, कर्तव्य)
|
: फ़रायज़, फ़राइज़
|
75
|
फाएदा, फायदा (लाभ)
|
: फवाएद, फवायद
|
76
|
फिक्र (चिंता, सोच)
|
: अफकार
|
77
|
फ़ेल, फ़ेअल [कार्य, सम्भोग, दुष्कर्म, क्रिया (verb)]
|
: अफ़ाल, फ़वाएल
|
78
|
बयान (कथन)
|
: बयानात, बयानों
|
79
|
बसर (आँखे)
|
: अब्सार
|
80
|
बाग़ (उपवन, बगीचा, वाटिका)
|
: बग़ान, बाग़ात, बाग़ों
|
81
|
बातिल (ग़लत बात)
|
: अबातील (ग़लत बातें)
|
82
|
बार (प्राय:, अक्सर, दफ़ा, मर्तबा)
|
: बारहा
|
83
|
मकतब ( विद्यालय / पाठशाला)
|
: मकातिब
|
84
|
मक़सद (उद्देश्य)
|
: मक़ासिद
|
85
|
मतलब (अर्थ, उद्देश्य)
|
: मतालिब
|
86
|
मदह (प्रशंसा)
|
: मदायह
|
87
|
मनसब (1. ओहदा 2. कर्म 3. अधिकार)
|
: मनासिब
|
88
|
मरकज़ (केंद्र )
|
: मराकिज़
|
89
|
मरहमत (दया, दान) , रहमत
|
: मराहिम
|
90
|
मरहला (पड़ाव, मंज़िल)
|
: मराहिल, मरहलें
|
91
|
मर्तबा (पद, रुतबा, Position 2.
मंजिल Floor)
|
: मरातिब
|
92
|
मसलक, मस्लक (राह, Path, Road, Way)
|
: मसालक
|
93
|
मसला (प्रकरण, मुद्दा)
|
: मसाइल, मसायल
|
94
|
मस्जिद
|
: मसाजिद, मस्जिदें, मस्जिदों
|
95
|
मस्तूर (गुप्त)
|
: मस्तूरात
|
96
|
महकमा (विभाग, अनुभाग, Department)
|
: महकमात, महकमें, महकमों
|
97
|
महरम (घनिष्ट मित्र, परिचित)
|
: महरमात
|
98
|
महसूस (अनुभव, Feeling)
|
: महसूसात
|
99
|
मालूम (जानकारी, Information)
|
: मालूमात
|
100
|
मिज़ह (पलक, Eyelid)
|
: मिज़गां, मिज़गान (पलकें)
|
101
|
मिसकीन (ग़रीब, दीन, दुखी)
|
: मसाकीन
|
102
|
मिसाल (उदाहरण)
|
: अम्साल
|
103
|
मुक़ाम (पड़ाव, दर्जा, Destination)
|
: मुक़ामात
|
104
|
मुमकिन (संभव, Possible)
|
: मुमकिनात
|
105
|
मुर्ग़ (Cock)
|
: मुर्गान
|
106
|
मुल्क (देश, Country)
|
: मुमालिक, मुल्कों
|
107
|
मुश्किल (कठिनाई Difficulty)
|
: मुश्किलात, मुश्किलें, मुश्किलों
|
108
|
मुसीबत (विपत्ति Trouble)
|
: मसायब, मसाइब, मुसीबतें, मुसीबतों
|
109
|
मुस्लिम
|
: मुसलमीन
|
110
|
मूजिब (कारण, हेतु)
|
: मूजिबात
|
111
|
मौज (लहर, तरंग)
|
: अमवाज (लहरें, तरंगे)
|
112
|
मौत (मृत्यु Death)
|
: अमवात
|
113
|
रक्न (1. स्तम्भ, खम्बा 2. तत्व 3. चरण)
|
: अरकान
|
114
|
रस्म (रीति, रिवाज़, कर्मकांड, Customs, Rituals)
|
: मरासिम, रस्में, रस्मों
|
115
|
लहन (1. स्वर, आवाज़, गाना 2. प्रतिभा, होशियारी)
|
: इलहान
|
116
|
लाहिक़ (रिश्तेदार, आश्रित व्यक्ति Relative, Dependent)
|
: लावाहिक़
|
117
|
लुब (1. सार, तत्व 2. गिरी, मग्ज़ 3. आत्मा)
|
: लुबूब
|
118
|
वकील (अधिवक्ता, Lawyer)
|
: वुकला
|
119
|
वक़्त (समय)
|
: औक़ात (स्थिति, समय)
|
120
|
वजह, वजूह (कारण, Cause)
|
: वजूहात, वजहें, वजहों,
|
121
|
वज़ीर (मंत्री)
|
: वुज़रा
|
122
|
वलद, वल्द (संतान)
|
: औलाद
|
123
|
वली (1.संत, ज्ञानी 2. उतराधिकारी 3. शासक हाकिम )
|
: औलिया
|
124
|
वस्ल (1. मिलन 2. मृत्यु)
|
: वसाइल
|
125
|
शग़ल, शग्ल (शौक़, Pastime)
|
: अश्ग़ाल
|
126
|
शफ़क (सहारा, अनुग्रह, कृपा)
|
: अश्फ़ाक
|
127
|
शरीफ
|
: अशराफ़, शरफाअ
|
128
|
शरीर (नटखट, पाजी, दुष्ट Naughty)
|
: अशरार
|
129
|
शर्त (Condition)
|
: शरायत, शर्तें
|
130
|
शायक़ (शौक़ीन, इश्तियाक़, प्रेमी)
|
: शायक़ीन
|
131
|
शे’र (Couplet)
|
: अश’आर, शे’रों, अश’आरों
|
132
|
शै (वस्तु, चीज़)
|
: अशिया
|
133
|
शैतान (राक्षस, दुष्ट आत्मा Evil)
|
: शयातीन
|
134
|
सद (शत, सौ, बहुत, सैकड़ा)
|
: सदहा (सैकड़ों, असंख्य, अनगिनत, Numerous)
|
135
|
सनम (माशूक, बुत, मूर्ति)
|
: इस्नाम
|
136
|
सफ़र (यात्रा)
|
: असफ़ार (यात्राएं)
|
137
|
सफ़ी (शुद्ध, स्वच्छ, पवित्र, साफ़)
|
: असफ़िया
|
138
|
सबब (कारण)
|
: असबाब
|
139
|
सलफ़ (1. गुज़रा हुआ, बीता हुआ 2. पूर्वज)
|
: असलफ़
|
140
|
सवाल
|
: सवालात, सवालों
|
141
|
सानहा (घटना, incident, event)
|
: सवानह
|
142
|
साबित (स्थिर तारा)
|
: सवाबित
|
143
|
सामिअ (श्रोता)
|
: सामईन (श्रोता-गण)
|
144
|
साहब, साहिब (मालिक, स्वामी)
|
: असहाब, अस्हाब, साहबान
|
145
|
सिफ़त (लक्षण,गुण, तारीफ़)
|
: सफ़ात, सिफ़ात
|
146
|
सिब्त (नाती-पोता)
|
: असबात, अस्बात
|
147
|
सिर (रहस्य, भेद, Secret, Mystery)
|
: असरार
|
148
|
सिलसिला
|
: सलासिल, सिलसिलें, सिलसिलों
|
149
|
सिलह, सिलाह (अस्त्र-शस्त्र, औज़ार)
|
: असलाह
|
150
|
सुलतान (सम्राट, बादशाह King, Ruler )
|
: सलातीन
|
151
|
हज़रत (सज्जन)
|
: हज़रात
|
152
|
हबीब (दोस्त)
|
: अहबाब
|
153
|
हरकत (गति, चाल, व्यवहार, नटखटपन )
|
: हरकात, हरकतें, हरकतों
|
154
|
हरफ़, हर्फ़ (1. अक्षर 2. लिखावट 3. दोष, कलंक)
|
: हुरूफ़
|
155
|
हाकिम (शासक, अफ़सर, Ruler, A High Official)
|
: हुक्काम
|
156
|
हाज़िर (उपस्थित, मौजूद, विद्यमान Present, Existing, )
|
: हाज़रीन
|
157
|
हाल (दशा, अवस्था, परिस्थिति, ब्यौरा, कैफ़ियत)
|
: हालात, अहवाल
|
158
|
हुक्म (आदेश Order)
|
: अहकाम
|
159
|
हुज़्न (दुःख Sorrow)
|
: अहज़ान
|
160
|
हौसला (हिम्मत, साहस, Courage, Enthusiasm)
|
: हवासिल, हौसलें, हौसलों
|
मंज़िल का जमा
ReplyDeleteमनाज़िल
ReplyDeleteमज़हब का जमा
ReplyDelete